Çocuk Kitabı Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

                                              

İyi Bir Çocuk Kitabı Hangi Özelliklere Sahip Olmalı?

Çocuklarımıza kitap alırken, doğru seçimler yapabilmek için, ilk olarak çocuk kitaplarının sahip olması gereken özelliklerin ve kitaplarda bulunması sakıncalı olan özelliklerin iyi bilinmesi gerekir. Gelin birlikte  bu özelliklere bir göz atalım, ardından daha doğru tercihlerle çocuğumuzun yaşantısında güzel izler bırakmaya devam edelim.

İyi bir Çocuk Kitabı:

Çocuğun ilgisini çekecek bir tasarıma sahip

Çocukların yaş ve gelişim düzeyine uygun

Görsel ile uyumlu içeriğe sahip

Çocukların dil gelişimine katkı sağlayacak nitelikte

Hayatın ve çocukların kendi gerçeklerine uygun

Ele alınan konu çocukların ilgisini çekecek, sade ve anlaşılır bir dille ifade edildiği

Çocukları iyi ve doğruya yönlendiren

Mesajın doğrudan verilmesi yerine çocuğu düşünmeye sevk eden

Çocukların duygu ve düşünce gelişimine katkı sunan

 Hayatın bir gerçeği olarak şiddet olgusu varsa çocuğun gelişim özelliklerine uygun nitelikte olmalıdır.

Biçimsel olarak;

Büyük oranda resimlerden oluşmuş

Her sayfada en fazla 3 cümle olacak şekilde daha az yazılı yaş ilerledikçe cümle sayısı artabilir

Çizimler canlı renklerle resimlendirilmiş

Yazı puntoları büyük ve okunabilir

 Çocukların okuma yazma becerilerine katkı sunacak şekilde yazıların yer aldığı

Kaliteli bir kâğıt yapısına sahip olması ve yaş grubuna göre dayanıklı kitaplar olmalıdır.

Çocuk Kitaplarında Dikkat Edilmesi Gereken Sakıncalı Özellikler

Kitap seçiminde kitapların sahip olması gereken özellikler kadar kitaplarda bulunması sakıncalı olan unsurların da bilinmesi önemlidir.

Çocuk kitaplarında ırk üstünlüğü, din farklılığı, hor görme, sınıf üstünlüğü gibi konuları ele alan ya da bu mesajları veren içerikler

Kitaptaki karakterlerin ve kurgunun çocuğa hangi duyguları aşıladığına dikkat edilmelidir. Saldırganlık, düşmanlık, intikam alma gibi davranışlara özendiren içerikler

İnsan, yiğitlik gibi kavramların idealize edilerek, yüceltilmesi çocukların kavrayışına uygun değildir. İnsanların hata yapabilen, yanılabilen olağan yönlerini aktarmak yerine kusursuz, yanılmayan ve her şeyi bilen insanüstü bir ideal çizen içerikler

Kitaplar doğrudan katı kurallar ve sınırlardan uzak olmalıdır, çocuklara kavrayamayacağı yapamayacağı sorumluluklar yükleyen içerikler

Çok dokunaklı, acıma duygusunun yüceltildiği ve duygu sömürüsü üzerine kurgulanmış içerikler

Argo kelimelerin, cinsel içerikli sözler ve küfürlerin yer aldığı içerikler

Mutsuz aile yapılarının ön plana çıkarıldığı içerikler

Kitaplarda kullanılan lakaplara dikkat edilmeli. Alaycı ve küçümseyici kelimelerin yer aldığı kitaplar tercih edilmemelidir. Özellikle bedensel ve zihinsel engeller konusunda bu tutuma yer verilmemesi önemlidir. Çocukların engellere ve farklılıklara karşı olumsuz bakış açısı geliştirecek ifadelerin yer aldığı içerikler dikkat edilmesi gereken sakıncalı içeriklerdir.

Çocuk Kitabı Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Kitap seçiminde öncelikle çocuğumuzun yaşı ve gelişim özelliklerini göz önünde bulundurulmalı.

Kitapların çocuklardan önce aileler tarafından gözden geçirilmesi gerekir. Yer alan resimler, kurgu,, karakterler, içerdiği mesaj gözden geçirilmelidir. 

Özellikle negatif mesaj veren resim ve metinlerin bulunmamasına dikkat edilmelidir.

Çocuğumuzun ilgi ve ihtiyaçlarına yönelik kitaplar örneğin bebeklik döneminde farklı dokunsal özelliklerde, sesli kitaplar ilgi çekerken, büyüdükçe kitabın kurgusu resimlendirmeleri önem kazanacaktır.

Bu konuda öncelikle çocuklarımızın gelişim düzeyleri ve ihtiyaçlarına yönelik bilgi ve gözlem sahibi olunmalıdır. Bu bilgi doğrultusunda iyi bir araştırma yapılmalıdır. 

Piyasada sunulan her kitabın uygun içeriğe ve özelliğe sahip olmayacağını göz ardı edilmemelidir.

Baskı kalitesi, renkler, resimler ve kâğıt kalitesine dikkat edilmelidir. 

Çocuğun ilgisini çekecek, dayanıklı ve kaliteli kitapları tercih edilmelidir.

Edebi sanat değeri taşıyan nitelikli kitaplar seçilmelidir.

Kitap seçerken çocuklar da ortak edilmeli.

Çocuklar kendi seçtikleri kitapları daha büyük bir heyecanla okurlar.

Birlikte kitap alırken veya seçerken, çocuğunuzda kitap seçme kültürünün yerleşmesine katkı sağlarsınız. Kitap başlığı, yazarı, konusu gibi özellikleri incelemesi rastgele bir kitap almaktan çok daha değerli olacaktır.

Son olarak evdeki kitap sayısını artırmak ve almış olmak için kitap almayın lütfen.

Çocuklarımıza katkısı olacak onların duygu dünyalarına ve kişilik gelişimlerine zarar vermeyecek kaliteli kitaplar alın.

Kitap alma imkanınız kısıtlı ise  kütüphanelerden,  çocuklar için sesli kitap uygulamalarından ve youtube’ta yayınlanan sesli kitaplardan yararlanabilirsiniz.

Bol okumalı, bol keyifli  zamanlar dilerim:)